Zaznacz stronę

Kto może używać przymusu bezpośredniego?

utworzone przez | Mar 4, 2018 | Broń | 0 komentarzy

Przymusu bezpośredniego mogą używać zarówno ochroniarze, jak i policjanci, funkcjonariusze, strażnicy, żołnierze. Jednak nie wszyscy ochroniarze mają takie samo prawo do środków przymusu bezpośredniego – mogą ich używać tylko ochroniarze wykwalifikowani.

Z ochroniarzami spotykasz się raczej częściej niż z funkcjonariuszami (chyba że sam nim jesteś) – w końcu ochroniarzy nie brak na co dzień w sklepach. Czy zastanawiałeś się kiedyś, jakie ochroniarz ma prawa i jakich środków przymusu bezpośredniego może używać?

Co to jest przymus bezpośredni?

Sama definicja przymusu bezpośredniego odnosi się do postępowania wobec pacjentów psychiatrycznych i jest podana w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego.

Przymus bezpośredni w tym kontekście polega na:

  • obezwładnieniu,
  • izolacji,
  • przytrzymaniu,
  • przymusowym podaniu leków.

W kontekście ochroniarzy możemy mówić o przymusie bezpośrednim jako działaniu zmierzającym do obezwładnienia danej osoby – ochroniarz do tego celu może używać pewnych środków.

Przymus bezpośredni a ochroniarz w sklepie – kto może używać?

Definicję ochroniarza wykwalifikowanego znajdziesz w art. 2 pkt. 6 ustawie o ochronie osób i mienia – ale nie tylko wykwalifikowanego, bo ochroniarzem jest zarówno:

  • osoba wpisana na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej,
  • osoba wpisana na listę kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia fizycznego,
  • osoba wykonująca zadania ochrony w zakresie niewymagającym wpisu na ani jedną z dwóch list.

Taki podział zastąpił rozróżnienie na licencjonowanych i nielicencjonowanych pracowników ochrony. Na obecnych legitymacjach ochroniarzy jest napisane, jakie mają uprawnienia w zakresie pracy na obszarze chronionym czy w obiekcie chronionym.

Warto wiedzieć, czym jest przymus bezpośredni, jego użycie i wykorzystanie oraz jakie są środki przymusu bezpośredniego, aby wiedzieć, jak np. możemy zostać potraktowani przez pracownika ochrony w sklepie i czy ochroniarz miał do tego prawo.

Środki przymusu bezpośredniego – użycie a wykorzystanie – jaka jest różnica?

Użycie przymusu bezpośredniego to zastosowanie środka przymusu bezpośredniego wobec osoby (art. 4 ust. 6 Ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej). Z kolei wykorzystanie środka przymusu bezpośredniego to jego zastosowanie wobec zwierzęcia albo zastosowanie go w celu zatrzymania, zablokowania bądź unieruchomienia pojazdu lub pokonania przeszkody. Zgodnie z przepisami prawa użycie przymusu bezpośredniego odnosi się do osób, natomiast wykorzystanie – do zwierząt, pojazdów i przeszkód.  Zatem według prawa używa się np. psa służbowego – jakkolwiek by to nie brzmiało.

Kto może używać przymusu bezpośredniego?

Do używania lub wykorzystywania środków przymusu bezpośredniego są osoby wymienione w art. 2 pkt. 2 Ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej:

  • członkowie służby porządkowej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych,
  • pracownicy zakładów poprawczych, schronisk dla nieletnich lub młodzieżowych ośrodków wychowawczych.

Punkt pierwszy tego samego artykułu wymienia zaś osoby, które są uprawnione zarówno do użycia przymusu bezpośredniego, jak i broni palnej. Znajdują się tam między innymi pracownicy ochrony uprawnieni do użycia bądź wykorzystania środków przymusu bezpośredniego lub broni palnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, funkcjonariusze, strażnicy, żołnierze.

Środek przymusu bezpośredniego a wykwalifikowany ochroniarz w sklepie

Zaraz przeczytasz, jak przenikają się przepisy prawne i dlaczego znajomość zaledwie jednej ustawy nie wystarczy do całkowitego zrozumienia tematu. Środki przymusu bezpośredniego, jakich może używać lub jakie może wykorzystywać wykwalifikowany pracownik ochrony, są określone w art. 36 ust. 4 o ochronie mienia i osób. Ten artykuł odnosi się zaś do katalogu środków przymusu bezpośredniego w ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej.

Jakich środków przymusu bezpośredniego może użyć ochroniarz wykwalifikowany?

Wykwalifikowany pracownik ochrony może używać takich środków przymusu bezpośredniego i wykorzystywać takie, jak:

  • siła fizyczna,
  • kajdanki na ręce,
  • pies służbowy,
  • pałka służbowa,
  • ręczne miotacze substancji obezwładniających,
  • przedmioty służące do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej (czyli paralizatory).

Jeśli chodzi o używanie i wykorzystywanie siły fizycznej przez wykwalifikowanego ochroniarza, może on uciekać się do technik transportowych, technik obrony (może bronić się za pomocą uderzeń) i obezwładniania. Nie może używać i wykorzystywać technik ataku. Używanie i wykorzystywanie uderzeń jest dozwolone, jeśli odpiera bezprawny zamach na siebie, inne osoby czy mienie. Uderzenia mogą zostać także wykorzystane w celu zapobiegnięcia ucieczce danej osoby.

Kiedy wykwalifikowany pracownik ochrony może użyć przymusu bezpośredniego?

Zadaniem wykwalifikowanego pracownika ochrony jest ochrona osób (działania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa życia, zdrowia i nietykalności osobistej) oraz ochrona mienia (działania zapobiegające przestępstwom i wykroczeniom przeciwko mieniu, a także przeciwdziałające powstawaniu szkody wynikającej z tych zdarzeń oraz niedopuszczające do wstępu osób nieuprawnionych na teren chroniony). Mówi o tym art. 6 ust. 5 i 6 Ustawy o ochronie osób i mienia z dnia 22 sierpnia 1997 roku.

W granicach chronionych obiektów i obszarów wykwalifikowany pracownik ochrony może użyć środków przymusu bezpośredniego w przypadku (art. 36 pkt. 1 ust. 4 Ustawy o ochronie osób i mienia):

  • odparcia bezprawnego, bezpośredniego zamachu na wolność, zdrowie lub życie własne lub innej osoby,
  • przeciwdziałania bezpośredniemu zamachowi na chronione obszary, obiekty lub urządzenia,
  • przeciwdziałania niszczeniu mienia,
  • ujęcia osoby, udaremnienia jej ucieczki, pościgu za osobą,
  • pokonania czynnego oporu.

Ważne: wykwalifikowany pracownik ochrony nie może używać środków przymusu bezpośredniego do pokonania biernego oporu – czyli np. kiedy dana osoba nie jest agresywna, ale konsekwentnie i z uporem odmawia wykonania działań proponowanych przez ochroniarza. Na przykład nie chce pokazać wnętrza torby do kontroli w przypadku podejrzenia kradzieży albo odmawia opuszczenia budynku z powodu swojego skandalicznego zachowania (np. ubliżania kasjerce, klientom).

Jeżeli chodzi o działanie poza granicami obiektów i obszarów chronionych, wykwalifikowany pracownik ochrony może użyć środków przymusu bezpośredniego w celu zapewnienia bezpieczeństwa konwoju lub jego doprowadzenia.

Ilu środków przymusu bezpośredniego może użyć wykwalifikowany ochroniarz?

Podobnie jak w obronie koniecznej – środek przymusu bezpośredniego jak akcesorium do samoobrony musi być wybrane tak, aby było adekwatne do stopnia zagrożenia. Wykwalifikowany ochroniarz może użyć między innymi psa służbowego, pałki, paralizatora czy gazu pieprzowego – jednak nie może obdarować danej osoby pełnym arsenałem swoich środków. Środek przymusu bezpośredniego musi być jak najmniej dolegliwy, a osoba powinna zostać obezwładniona tak, aby nie doznała ciężkiej szkody. Kiedy zostanie już czasowo unieszkodliwiona, ochroniarz – podobnie jak osoba broniąca się przed napastnikiem – nie może dalej używać środka przymusu bezpośredniego.

Środki przymusu bezpośredniego a niewykwalifikowany pracownik ochrony

Prawo nie może zabronić żadnej osobie dorosłej posiadania środków do samoobrony – także pracownikowi ochrony bez kwalifikacji, który może przy sobie nosić własny gaz pieprzowy czy paralizator i użyć tych akcesoriów do obrony koniecznej. Dzieje się tak, ponieważ wówczas gaz pieprzowy nie jest środkiem przymusu bezpośredniego, a środkiem do samoobrony. Ochroniarzowi nie można zabronić posiadania akcesoriów do samoobrony przy sobie – jeżeli użyje ich w niewłaściwy sposób, będzie odpowiadał za to użycie, nie za ich noszenie w kieszeni.

Kiedy nie można użyć środków przymusu bezpośredniego?

Istnieją ograniczenia co do używania środków przymusu bezpośredniego. Tylko technik obezwładniających można użyć wobec kobiet w widocznej ciąży, osób wyglądających na mniej niż 13 lat, osób widocznie niepełnosprawnych. Zwróć uwagę na ważne określenia – “widocznej”, “widocznie”.

Oznacza to, że ochroniarz teoretycznie mógłby użyć środków przymusu bezpośredniego wobec kobiety, po której absolutnie nie widać, że jest w ciąży (ochroniarz nie może tego wiedzieć) i wobec dziecka mającego 12 lat, ale wyglądającego na co najmniej np. 17-latka (ochroniarz również mógłby tego nie wiedzieć).

Podobne artykuły:

Gdzie można strzelać z ASG – jak zacząć?

Repliki Air Soft Gun dają dużo zabawy. Możliwość strzelania się ze znajomymi to okazja do miłego spędzenia czasu, rozruszania się i...

Co to jest broń biała?

Broń jest czymś, co przykuwa uwagę każdego człowieka. Szczególnie dotyczy to broni białej. W całej historii ludzkości, tylko 2 typy broni miały...

Jak zrobić broń palną domowej roboty?

Broń to nie tylko zło i mordowanie ludzi. Może to być także ciekawe hobby lub potrzeba obrony. Tak czy inaczej, wiele osób zastanawia się,...

0 komentarzy

Wyślij komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *